Bilim Ordusu Sahada: 15 Akademisyen ve Onlarca Genç Mühendis
Projenin en dikkat çekici yanı, sadece teoride kalmayıp devasa bir saha operasyonuna dönüşmesi. BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi bünyesindeki inşaat, jeoloji, jeofizik, bilgisayar ve orman mühendisliği ile şehir bölge planlama bölümlerinden 15 uzman akademisyen, projeye dahil olan lisans ve lisansüstü öğrencilerle birlikte gece gündüz demeden çalıştı.
Özellikle BTÜ’lü genç mühendis adayları; Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgeye giderek 3 binden fazla binayı inceledi, yıkım nedenlerini raporladı ve elde edilen bu devasa veri setini Bursa’daki yazılım sistemine entegre etti.
1. Modül: “Deprem Zemin Sorgulama” Portalı ile Şeffaf Dönem
Geliştirilen sistem, vatandaşların ve kamu kurumlarının “alan hakimiyetini” artırmayı hedefliyor. Artık “Binam sağlam mı?” sorusu tahmine dayalı değil, bilimsel verilere dayalı olarak yanıtlanıyor.
Sistemin Sağladığı Veriler:
-
Zemin Analizi: Bulunduğunuz parselde sıvılaşma riski var mı? Yer altı su seviyesi ne durumda? Zemin büyütme etkisi binayı nasıl etkiler?
-
Fay Hattı Mesafesi: Binanın aktif fay hatlarına olan kuş uçuşu ve gerçek mesafesi.
-
Bina Kimlik Kartı: Yapım yılı, kat sayısı ve taşıyıcı sistemin mevcut durumu.
-
Çözüm Rehberi: Sistem sadece risk söylemiyor; eğer zemin riskliyse “performans analizi yaptırın” veya “zemin iyileştirmesi gerekli” gibi somut yol haritaları sunuyor.
Nasıl Sorgulanır? Şu an Bursa’nın Yıldırım ilçesinde pilot uygulaması tamamlanan sisteme www.depremzeminsorgulama.com adresinden ulaşılabiliyor. Hedef, tüm Bursa ve ardından Türkiye geneli.
2. Modül: Dünyada Bir İlk: Bor Katkılı “Sıvılaşma Engelleyici”
Zemin sıvılaşması, deprem anında sağlam binaların bile yan yatmasına veya toprağa gömülmesine neden olan en büyük tehlikelerden biri. BTÜ, bu sorunu yerli ve milli imkanlarla çözdü.
Bor Katkılı Enjeksiyonun Avantajları:
-
5 Dakikada Kesin Sonuç: Klasik çimento bazlı yöntemler günlerce donmayı beklerken, bor katkılı karışım 5-10 dakika içinde en zorlu kum zemini bile kaya sertliğine ulaştırıyor.
-
Mevcut Binalara “Kurtarma” Operasyonu: Bu teknoloji sadece yeni binalar için değil; hali hazırda içinde oturulan binaların temeline enjekte edilerek mevcut yapıyı depreme karşı güçlendirebiliyor.
-
Çevre ve Bütçe Dostu: Bor mineralleri sayesinde doğaya zarar vermeyen karışım, piyasadaki ithal muadillerine göre çok daha ekonomik.
Gemlik’te Başarılı Test: Kumdan Kayaya Dönüşüm
BTÜ Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eyübhan Avcı ve ekibi, sistemin son testlerini Gemlik Kurşunlu sahilinde gerçekleştirdi. En zorlu, sulu ve kumlu arazide yapılan uygulamada, enjekte edilen sıvının dakikalar içinde zemini nasıl betonlaştırdığı gözlemlendi. Bu başarı, BTÜ’nün Amerika Patent ve Marka Ofisi’nden (USPTO) tescil alan ilk patenti olarak tarihe geçti.
“Türkiye’de Yapılmış Tek Çalışma”
Prof. Dr. Avcı, projenin önemini şu sözlerle özetliyor: “Biz burada net veri sunuyoruz. ‘Zemin budur, şu bölgede sıvılaşma olur’ diyoruz. Kamu kurumları bu haritalarla ruhsat aşamasında karar alabilecek. Bu çalışma Türkiye’de bir ilk ve öğrencilerimizin bu süreçteki emeği, geleceğin güvenli şehirlerinin inşası için en büyük teminatımızdır.”


