İkinci Anafartalar Muharebesi, Çanakkale Savaşı’nda son müttefik taarruzudur. Türk resmi tarihinde 21 Ağustos günü müttefik kuvvetlerce girişilen ve Çanakkale Savaşı’nın son büyük çatışması olan muharebeler, İkinci Anafartalar Muharebesi olarak geçer. İngiliz resmi tarihinde ise iki ayrı stratejik hedefe, iki ayrı cephe kuvvetlerince girişilen iki ayrı muharebedir. Her iki operasyon da Osmanlı tarafı açısından Anafartalar Grup Komutanı Kurmay Albay Mustafa Kemal’in mevzilerine yönelmiştir.
Taarruz Öncesi; Gelibolu Yarımadası’na yapılan çıkartmalar, Osmanlı savunması karşısında durma noktasında geldiğinde Müttefik kuvvetler komutanı Sır Ian Hamilton, takviye kuvvetlerden oluşan İngiliz 9. Kolordusu’nu Suvla Koyu’na çıkartarak üçüncü bir cephe açmıştı. 6 Ağustos 1915 günü, Birinci Anafartalar Muharebesi’nde Osmanlı taarruzu, aynı saatlerde başlayan İngiliz taarruzunu kırmıştı. Hemen ertesi gün, 10 Ağustos tarihinde Anafartalar Grup Komutanı Kurmay Albay Mustafa Kemal’in Kocaçimen Tepesi – Conk Bayırı hattında giriştiği taarruz da Anzak Kolordusu’nu geri atmıştı. İzleyen günlerde İngiliz 9. Kolordusu, 12 Ağustos günü Tekketepe Muharebesi, 15 Ağustos günü de Kireçtepe Muharebesi olmak üzere iki başarısız taarruz geliştirmişti. Müttefik kuvvetler üst komutanı General Sır Ian Hamilton, 15 Ağustos’da, 9. Kolordu komutanı General F. Stopford’u görevden alarak yerine Seddülbahir Cephesi’ndeki 29. İngiliz Tümeni komutanı General B. De Lisle’i atamıştı. De Lisle, ertesi gün, yaptığı incelemelere dayanarak Hamilton’a bir rapor göndermiştir. Bu rapor öylesine olumsuz ifadeler içermekteydi ki, Hamilton İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener’e gönderdiği telgrafta, 45.000’i kayıpları karşılamak, 50.000’i de takviye olmak üzere 95.000 askerlik yeni kuvvet istemiştir.
Taarruz günü olan 21 Ağustos gün doğumundan itibaren, müttefik üst komutanlığının beklentileri tersine olarak, müttefik siperlerindeki en küçük bir hareketlilik dahi, Osmanlı tarafından yoğun ateş altına alınmaya başlanmıştır. Harekat başladığında Bomba Tepe, İsmailoğlu tepe ve Yusufçuk tepede destan yazan Osmanlı Kuvvetleri yer yer siperlerde açık versede İngiliz güçlerini püskürtme zaferi göstermişlerdir. Anzak taburları Osmanlı Kuvvetleri karşısında sayısal üstünlüklerine rağmen pek varlık gösterememişlerdir.
ANAFARTALAR MUHAREBESİ VE ATATÜRK
Birinci Dünya Savaşı’nda, 1915’te, 19. Tümen Komutanı olarak Çanakkale Savaşı’na katıldı. Gelibolu’da düşman saldırılarını başarı ile durdurdu; “Anafartalar Kahramanı” olarak ün kazandı. 1. Anafartalar muharebesinde Mustafa Kemal Atatürk’ün katkılarıyla kazanılmıştır. 2. Anafartalar zaferinde ise daha çok taktiksel manevralar ile Savaş sahnesine Mustafa Kemal Atatürk’ün çıktığı zaferlerden biridir. olan 1. ve 2. Anafartalar zaferini bir kurt gibi tasarlayan ve İngilizlere Çanakkale’yi dar eden Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına bir minnet borçluyuz. Mustafa Kemal Atatürk Çanakkale’de yoktu diyenlere Anafartalar zaferini anlatmak yeterlidir sanırım.
İKİNCİ ANAFARTALAR ZAFERİNDE GÖREV YAPAN PAŞALAR..
Mustafa Kemal Atatürk, Albay Halil bey, Albay Mehmet Selahattin bey Komuta kademesinde yer alanların yanısıra İlçemiz Orhangazi’li subayların varlığından haberdarım ancak hayatları hakkında bir kayıt bulamamın üzüntüsünü yaşıyorum.
Gerek Çanakkale,Gerekse Anafartalar muharebesinde her nerde bir Türk şehidi var ise ruhları şad olsun. Geçen yıl Lübnan’da bulunan anadolu yakası escort sosyal medya arkadaşım Lübnan’daki Türk şehitliğinden resimler yollamış beni duygulandırmıştı.
Bütün şehitlerimizin ruhları şad olsun…
Anafartalar zaferinin 108. Yıl dönümü kutlu olsun…
Kaynak: Yılmazer, T. (2005) Alçıtepe’den Anafartalar’a Çanakkale Kara Muharebeleri. İstanbul: Yeditepe Yayınları
Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, Osmanlı Devri: Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi, 5’inci Cilt: Çanakkale Cephesi Harekatı 3’üncü Kitap (Haziran 1915-Ocak 1916). Ankara: Genelkurmay Basımevi, 1980.
İlhan Erdem

