Nöbetçi Eczaneler
Birçoğumuz ilişkilerimizin bir noktasında bu soruyu kendimize sorarız. Farklı yüzler, farklı başlangıçlar… Ama benzer hayal kırıklıkları. Sanki görünmez bir mıknatıs bizi aynı karakter özelliklerine sahip insanlara doğru çekiyor. Peki, bu gerçekten tesadüf mü, yoksa içsel bir döngünün sonucu mu?
İki farklı perspektiften bakalım: psikoloji ve sosyoloji.
Psikolojik açıdan, bu tekrarın önemli bir anahtarı bağlanma stilleridir. Çocuklukta bakım verenlerle kurduğumuz ilişki, yetişkinlikte kurduğumuz romantik ilişkilerin de altyapısını oluşturur. Güvenli bağlanan bireyler genellikle daha dengeli ilişkiler kurabilirken; kaygılı ya da kaçıngan bağlanma stillerine sahip kişiler, tanıdık gelen ama çoğu zaman sağlıksız döngülere çekilebilir. Tanıdıklık burada kritik bir kavramdır: İyi ya da kötü, “bildiğimiz” duygu bize güvenli hissettirebilir. Buna Sosyolojide Homofili diyoruz. Benzer olan, tanıdık olan güvenlidir. Bu kısımda Sosyolojik açıdan devreye Pierre Bourdieu’nun “habitus” kavramı girer. Habitus, bireyin içinde yetiştiği sosyal çevre, kültür ve deneyimlerin oluşturduğu bir eğilimler bütünüdür. Ne tür insanları çekici bulduğumuzdan, ilişkilerde nasıl davrandığımıza kadar birçok tercihimiz aslında bu görünmez çerçeve tarafından şekillendirilir. Yani sadece “kimi sevdiğimiz” değil, “nasıl sevdiğimiz” de toplumsal olarak inşa edilir. Bu noktada kendini tekrar eden bir döngüye girerek var olan sistemi yeniden üretebiliriz.
Bu iki perspektif birleştiğinde: Aşk dediğimiz şey, sadece kişisel bir tercih olmaktan çok toplumsal bir seçim olarak karşımıza çıkar.
Peki, bu döngüyü kırmak mümkün mü?
Cevap: Evet, ama farkındalıkla.
Kendinize şu soruları sormayı deneyin:
İlişkideyken sık sık ‘’ya beni terk ederse’’ diye düşünüyor musunuz?
Partneriniz size yaklaşınca bazen bunaldığınızı hissediyor musunuz?
Duygularınızı açıkça ifade etmekte zorlanıyor musunuz?
Sürekli onay ihtiyacı hissediyor musunuz?
Yakınlık kurduktan sonra geri çekilme eğiliminiz oluyor mu?
Eğer 1 ve 4’ e daha çok evet diyorsanız kaygılı bağlanma;
2,3 ve 5’e daha çok ‘’evet’’ diyorsanız kaçıngan bağlanma eğiliminiz olabilir.
Eğer çoğunlukla dengeli hissediyorsanız, bu güvenli bağlanmaya işarettir.
Unutmayalım: Farklı bir ilişki deneyimi yaşamak için, önce kendimizi yeniden keşfetmemiz gerekir. Çünkü bazen kalbimiz değil, alışkanlıklarımız seçer.