Nöbetçi Eczaneler
Bursa’da Osmangazi Belediyesi ile İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) iş birliğinde hazırlanan Romangal İpek Fabrikası projesinin tanıtımı gerçekleştirildi.
GEÇMİŞİN HAFIZASI GELECEĞE TAŞINACAK
İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece, Romangal İpek Fabrikası’nın dönüşüm sürecinde geçmişin korunması kadar geleceğin de birlikte şekillendirilmesi gerektiğini belirtti. Mekanın nasıl kullanılacağı ve yönetileceğinin büyük önem taşıdığını ifade eden Ece, üretim dönemine tanıklık eden işçilerin, ustaların ve çalışanların anılarının belgelenmesinin projenin en güçlü yönlerinden biri olduğunu dile getirdi. Ece, “Bir mekanın geçmişiyle nasıl bağ kurabileceğini, mekanın hafızasını taşıyan insanların bu dönüşüm sürecine nasıl dahil olabileceğini ve daha da önemlisi geleceğe ilişkin kararların nasıl ortaklaşa alınabileceğini anlatabiliyoruz. Mekanın nasıl kullanılacağı ve yönetileceği de büyük önem taşıyor” dedi.
“DÖNEM SONUNA KADAR HAYATA GEÇİRMEK İSTİYORUZ”
Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, tarihi fabrikanın geçmişine ilişkin bilgiler vererek, Romangal İpek Fabrikası’nın Bursa’nın sanayi ve çalışma hayatında önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Fabrikanın 1862 yılında üretime başladığını ve 1992 yılına kadar faaliyet gösterdiğini aktaran Aydın, özellikle kadın işçilerin çalışma hayatındaki yeri bakımından fabrikanın önemli bir geçmişe sahip olduğunu söyledi.
Aydın, “İçinde bulunduğumuz tarihi Romangal Fabrikası, Bursalıların bildiği ismiyle Kolsuz Faik’in fabrikası, 1862 yılından 1992 yılına kadar üretim yapmış. Özellikle kadın işçilerin çalıştığı, kadınların iş sahibi olduğu, sendikalaştığı, kreş talebiyle ilk grevlerin yapıldığı ve çalışanlara sağlık hizmeti sunulduğu bir yer. Burada çalışanların daha iyi koşullarda yaşayabilmesi için konutlar da yaptırılmış” ifadelerini kullandı.
Fabrikanın tarihçesine de değinen Aydın, Faik Yılmazipek’in Galiçya Cephesi ve Çanakkale Savaşları’nda iki kolunu kaybettiğini, Kurtuluş Savaşı’nda da yer aldığını belirtti. Savaşın ardından Bursa’ya yerleşerek ticarete atılan Yılmazipek’in, Demirkapı’da ilk ipek fabrikasını kurduğunu, daha sonra Romangal Fabrikası’nın yönetimini ve mülkiyetini devraldığını aktardı. Fabrikada üretimin sonraki kuşaklar tarafından 1992 yılına kadar sürdürüldüğünü kaydetti.
“10 DÖNÜMLÜK ALAN KÜLTÜR MERKEZİ OLACAK”
Göreve geldikten yaklaşık 7 ay sonra fabrikanın kamulaştırıldığını ve Osmangazi Belediyesi mülkiyetine geçtiğini belirten Aydın, yaklaşık 10 dönümlük alanda 7-8 farklı üretim biriminin bulunduğunu ifade etti. Fabrikanın devlehanesi, dutluğu ve kozatlığıyla ipek üretiminin farklı aşamalarına ev sahipliği yaptığını söyleyen Aydın, Çılımboz Deresi’nin de üretim açısından önemli bir unsur olduğunu dile getirdi.
Bursa’nın İpek Yolu üzerindeki tarihsel konumuna dikkat çeken Aydın, geleneksel ipek üretiminin yeniden tanıtılması için de çalışma yürüttüklerini belirtti.
Aydın, “Bursa’da geleneksel yöntemle üretim yapan tek bir devlehan var. Burada günde 10-12 kilometre iplik çekiliyor. Şu anda bu sanatı yapan ve devam ettiren iki kişi bulunuyor. Fabrikayı tamamladığımızda bu ustayı ve oğlunu burada istihdam ederek geleneksel üretimin nasıl yapıldığını yerli ve yabancı turistlere göstermek istiyoruz” diye konuştu.
“KÜLTÜR VE SANAT ETKİNLİKLERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPACAK”
Tarihi yapıların korunması için Koruma Kurulu süreçlerinin devam ettiğini belirten Aydın, fabrikanın Bursa’nın önemli endüstriyel miras alanlarından biri olduğunu vurguladı. Osmangazi Belediyesi bünyesinde Milano Politeknik Üniversitesi ile yürütülen yüksek lisans çalışmasının da projenin planlanmasında yol gösterici olduğunu ifade etti.
Fabrikanın tamamlandığında kültür, sanat ve yaşam merkezi olarak hizmet vermesini hedeflediklerini söyleyen Aydın, “Burada yapılabilecek her türlü kültür etkinliği, sempozyum, konser ve gastronomi buluşmaları için burası biçilmiş kaftan. Sadece Avrupa Birliği projesi kapsamında sağlanan 110 milyon liralık destekle sınırlı kalmak istemiyoruz. İKSV’nin Bursa ayağı olmak ve bu iş birliğini mekan hayata geçtiğinde de sürdürmek istiyoruz” dedi.
Bursalıların kültür ve sanat etkinliklerine yoğun ilgi gösterdiğini belirten Aydın, farklı gruplar ve paydaşlarla iş birliklerinin devam edeceğini kaydetti. Yasal süreçlerin ve Anıtlar Kurulu’ndan alınması gereken onayların tamamlanması halinde fabrikanın dönem sonuna kadar hayata geçirilmesini hedeflediklerini belirten Aydın, “İki yıl önce bünyemize kattığımız bu alanın bir dönem içerisinde yaşayan, her türlü etkinliğe ev sahipliği yapan güzel bir mekan olmasını arzu ediyoruz” ifadelerini kullandı.
